3/I-Atlas’ın “Dünya dışı” canlılar konusunda hararetli tartışmalara sebebiyet verdiği bu günlerde eski bir olayı hatırlamakta fayda var – NASA STS-75 görevi veya diğer adıyla “Tether Olayı”.
Görev 22 Şubat 1996 tarihinde Columbia mekiğinin fırlatılmasıyla başladı. Mekik, ilk kez 1981 yılında NASA tarafından başarılı bir fırlatmayla uzaya erişerek bu statüye sahip olan ilk uzay mekiğiydi. Hedef, İtalyan yapımı olan “Tethered Satellite System-1R (TSS-1R)” deneyini yapmaktı. Bu deneyin amacı, yaklaşık 20 kilometre uzunluğundaki bir iletken kabloyu uzaya salıp, Dünya’nın manyetik alanından faydalanarak elektrik üretip plazma etkileşimini incelemekti.
1 Mart 1996’da, görevin 8. gününde, Tether, yaklaşık 19.7 kilometre kadar salınmışken, aniden beklenenden çok daha yüksek düzeyde elektrik gerilimi oluştu ve kablo koptu. Kopmanın nedeni tamamen belirsizdi, bundan dolayı bir soruşturma kurulu toplandı. Tartışmalar da tam olarak bu noktada başladı.
Aynı tarihlerde NASA tarafından yayınlanan görüntülerde, kablonun etrafında hareket eden birden fazla ışıklı disk/ nesne gözlendi. NASA bu cisimlerin; buz kristalleri, enkaz ve kameranın odak dışı bulanıklık etkisi (Bokeh etkisi) dolayısıyla gözlemleniyor olabileceğini öne sürerken birçok kişi bu nesnelerin UFO olduğunu iddia etti. Her ne kadar NASA ve birçok araştırmacı bilimsel sebepler sunmuş olsa da, görevin 30. yıldönümüne yaklaşırken bazı kesimlerce bu olayın “Dünya dışı medeniyetlerle bir temas” olup olmadığı hala tartışılıyor.
15 gün süren NASA STS-75 görevi, 9 Mart 1996’da sona erdi. Görev, bütün bu yaşananlardan sonra elde edilen bilimsel veriler dolayısıyla “başarılı” bir görev olarak kabul edildi.
Yazar: Oğuz Ata Gürbüz
Kaynaklar:https://www.nasa.gov/mission/sts-75/, https://www.spacecentre.nz/resources/videos/spaceflight/shuttle/columbia-sts75.html, https://www.space.com/18008-space-shuttle-columbia.html