Ay tutulması, dolunay zamanında Dünya’nın Güneş ile Ay arasına girmesi ve Ay’ın, Dünya’nın gölgesinde kalması sonucu oluşur. Dünya, Ay ile Güneş arasında tam olarak konumlandığında, Dünya’nın gölgesi Ay’ın yüzeyine düşerek onu karartır ve bazen birkaç saat içinde Ay yüzeyini çarpıcı bir kırmızı renge dönüştürür. Her ay tutulması Dünya’nın yarısından görülebilir. Tutulma sırasında Ay tamamen kaybolmaz; çünkü Dünya atmosferinden geçen Güneş ışınları Ay’ın yüzeyine ulaşarak onu loş bir şekilde aydınlatır. Atmosfer, kısa dalga boyundaki mavi ışığı dağıtır uzun dalga boyundaki kırmızı ışığı ise geçirir. Bu yüzden Ay, tutulma anında kızıl ve turuncu tonlara bürünür. İşte bu olaya “Kanlı Ay Tutulması” adı verilir. Tutulma sırasında Dünya atmosferinde ne kadar çok toz veya bulut varsa Ay o kadar kırmızı görünür.
Kanlı ay tutulmaları çok sık değil ancak birkaç yılda bir gerçekleşir. 2025 yılında gerçekleşecek olan tutulma da 7-8 Eylül tarihlerinde Avrupa, Afrika, Asya, Avustralya semalarında çıplak gözle izlenebilecek ve gökyüzü meraklıları için heyecan verici bir olay olacak. Özellikle şehir ışıklarının az olduğu karanlık bölgelerde daha net ve büyüleyici bir şekilde görülecek. Dürbün ya da teleskop kullanmak ise bu kızıl şölenin detaylarını görmeyi kolaylaştıracaktır.
Tarih boyunca Kanlı Ay tutulmaları birçok efsaneye ve inanışa konu olmuştur. Kimi toplumlarda uğursuzluk sembolü sayılırken, kimileri için şansın habercisi olmuştur. Günümüzde ise bilim sayesinde bu olayın tamamen doğal ve öngörülebilir bir gök olayı olduğunu bilmekteyiz.
Kanlı Ay tutulması, gökyüzünün bizlere sunduğu nadir ve görkemli doğa olaylarından biridir. 7-8 Eylül gecelerinde gökyüzüne bakmayı ve evrenin büyüleyici renklerini keşfetmeyi unutmayın.
Yazar: İrem Naz Yıldırım
Kaynaklar: https://science.nasa.gov/moon/eclipses/ , https://www.space.com/stargazing/eclipses/total-lunar-eclipse-september-2025-when-and-where-to-see-the-blood-moon-lunar-eclipse